Ötegezegenimizi İsimlendiriyoruz!

Uluslararası Astronomi Birliğinin (IAU) 100. kuruluş yılı kutlamaları kapsamında dünya genelinde bir ötegezegen isimlendirme kampanyası başlatılıyor. Kampanyaya dünya genelinde 70 ülke katılıyor. Türkiye katalog ismi WASP-52 olan yıldıza ve onun ötegezegenine isim veriyor.

BASIN BİLDİRİSİ İÇİN TIKLAYIN

Türk Astronomi Derneği (TAD) tarafından oluşturulan Ötegezegen İsimlendirme Ulusal Komitesi kampanya süresince gelen önerileri kurallar ve ilkeler ışığında inceleyecek ve daha sonra önerileri oylanmak üzere Türk Astronomi Derneği üyelerine sunacak. En çok oy olan 20 öneriyi gözden geçirip IAU’ya iletilmek üzere yıldıza ve gezegenine ait 3 isim önerisini seçecek.

Kimler İsim Önerisi Verebilir?

  • Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ilköğretim ve lise dengi okullar
  • Üniversitelerin Astronomi ve Uzay Bilimleri, Uzay Bilimleri ve Teknolojileri, Astronomi ve Astrofizik bölümleri
  • Gözlemevleri
  • Planetaryumlar, Bilim Merkezleri, Bilim Müzeleri
  • Türk Astronomi Derneği kurumsal üyeleri

Yukarıda listelenen kurumlar kendi içlerinde düzenleyecekleri isim belirleme yarışmalarının/kampanyalarının sonucunu (kurum içinde en çok oyu olan önerileri) aşağıda verilen form aracılığıyla Ulusal Komiteye iletecekler.

Özellikle ilköğretim ve lise dengi okullarda fen bilgisi, fizik, astronomi öğretmenlerimize büyük görev düşüyor. Okullarında bu kampanyanın düzenlenebilmesi için girişimleri başlatmalarını diliyoruz. Bu konuda yardım veya resmi destek mektubu ihtiyacı olması durumunda sayfanın altında verilen iletişim adresinden bize ulaşabilirsiniz.

UYARI: Kurum tarafından belirlenen isim önerilerinin kurum yetkilisi tarafından iletilmesi gerekmektedir. Bunun dışında gelen öneriler dikkate alınmayacaktır.

Ulusal Komite Kimlerden Oluşuyor?

Ötegezegen İsimlendirme Ulusal Komitesi üyeleri alanlarında uzman, özellikle bilim-toplum faaliyetlerinde yoğun görevler üstlenen ve TAD temsilcilerinden oluşuyor.

Prof. Dr. İbrahim KÜÇÜKTAD BaşkanıErciyes Üniversitesi
Prof. Dr. Serdar EVRENTAD Bilim-Toplum Komisyonu BaşkanıEge Üniversitesi
Dr. Öğr. Üyesi Sinan ALİŞIAU Ulusal Bilim-Toplum Koordinatörüİstanbul Üniversitesi
Prof. Dr. Faruk SOYDUGANTÜBİTAK Ulusal Gözlemevi Yönetim Kurulu ÜyesiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Doç. Dr. Mesut YILMAZAnkara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi MüdürüAnkara Üniversitesi
Dr. Öğr. Üyesi Ayşegül YELKENCİTAD Bilim-Toplum Komisyonu Üyesiİstanbul Kültür Üniversitesi
Dr. Tuba İKİZTAD Halkla İlişkiler Komisyonu BaşkanıAtatürk Üniversitesi

Neden WASP-52?

WASP-52 yıldızı Pegasus (Kanatlı At) Takımyıldızında bulunan, Güneş’ten biraz daha soğuk ve küçük turuncu renkli bir yıldızdır. WASP-52’nin bir gezegeni olduğu 2011 yılında geçiş (transit) gözlemleri ile keşfedilmiştir. Gezegenin kütlesi Jüpiter’in yaklaşık yarısı ya da Yer’in 146 katı kadardır.

WASP-52 yıldızı ortada kırmızı çizgilerle işaretlenmiştir. Görüntü Digitized Sky Survey (DSS, NASA)’dan alınmıştır.

WASP-52 yıldızı ve ötegezegeni Yer’e 457 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. WASP-52’nin gezegeni yıldıza çok yakın, sıcak bir gaz devidir. Bu nedenle, yaşam barındırma olasılığı bulunmamaktadır.

WASP-52 yıldızı Pegasus (Kanatlı At) Takımyıldızında bulunmaktadır ve ilkbahardan sonbahara kadar Türkiye’den gözlenebilmektedir.

Pegasus Takımyıldızı ve WASP-52’nin konumu (siyah daire). ©Stellarium

WASP-52 hakkında ayrıntılı bilgi almak için SIMBAD Astronomik Veritabanı’nı ziyaret edebilirsiniz.

Nasıl İsim Vereceğiz?

WASP-52 yıldızına ve yıldızın ötegezegeni WASP-52b’ye isim verirken dikkat etmemiz gereken kurallar var:

OLABİLİR:

  1. İki isim önerisi olmalı: yıldıza ve gezegenine
  2. İsim bir “şey”e ait olabilir.
  3. İsim bir “kişi”ye ait olabilir.
  4. İsim, bir gökcismine ismi verilmeye değer, kültürel, tarihi ve coğrafi önemi olan bir “yer”e ait olabilir.
  5. Verilecek isim gökyüzü veya astronomiyle ilgili ve hatta yıldızın/gezegenin gökyüzünde bulunduğu takımyıldızla ilgili olabilir (zorunlu değil).
  6. En az 4, en fazla 16 karakter uzunluğunda olmalı.
  7. Latin harfleri ile yazılmalı.
  8. Tercihen bir kelime olmalı.
  9. Kolayca telaffuz edilebilmeli (en azından bazı dillerde).

OLMAMALI:

  1. Bir kişiyi, grubu, toplumu veya ülkeyi gücendirmemeli.
  2. Herhangi bir astronomik cismin ismiyle aynı veya benzer olmamalı.
  3. Verilecek ismin ticari bir tarafı olmamalı.
  4. Politik, askeri veya dini alanlarla bilinen kişilerin isimleri olmamalı.
  5. 1919’dan sonra ölmüş bir kişinin ismi olmamalı.
  6. Yaşayan bir kişinin ismi olmamalı.
  7. İsim seçimini yapan kuruluşların ismi olmamalı.
  8. Evcil hayvanların ismi olmamalı.
  9. Kısaltma olmamalı.
  10. Kurgu, üretilmiş isim olmamalı.
  11. Rakam veya ünlem işareti içermemeli.

İsim Önerilerimizi Ulusal Komiteye İletmek İçin

İsim önerileri IAU100 NameExoWorlds Ulusal Komitesine aşağıdaki form aracılığıyla iletilebilir:

https://forms.gle/UG7MsVALLz14vkLi8

ÖNERİLERİ GÖNDERMEK İÇİN SON TARİH:
25 EKİM 2019

Ekler

IAU100 NameExoWorlds (Türkiye) Basın Bildirisi
“Ötegezegenimizi İsimlendiriyoruz!” Kampanya Görseli

Bağlantılar

IAU100 Sayfası
IAU100 NameExoWorlds Sayfası
IAU100 Türkiye Etkinlikleri Sayfası

İletişim:

Sinan ALİŞ
IAU Türkiye Ulusal Bilim-Toplum Koordinatörü
TAD Genel Sekreteri
İstanbul Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü
iau100@tad.org.tr

Eduardo Monfardini Penteado
IAU100 NameExoWorlds Proje Müdürü
monfpent@gmail.com

Lina Canas
IAU Uluslararası Bilim-Toplum Koordinatörü
lina.canas@nao.ac.jp

Jorge Rivero González
IAU100 Koordinatörü
rivero@strw.leidenuniv.nl

Lars Lindberg Christensen
IAU Basın Sözcüsü
lars@eso.org